هفته گذشته با ورود سامانه بارشی و موج سرما متاسفانه در چند منطقه از کشور شاهد فوت چندین کوهنورد بودیم. سبلان ۲ نفر، توچال و دارآباد ۲ نفر، اشنویه ۳ نفر اصطلاحی از قدیم بین کوهنوردان رایج بوده که بهار کوهنوردان زمستان است. فصلی که طبیعت زیبای برفی، هر انسانی را به دیدن مناظر زیبا بر دامن کوهها و طبیعت میکشد. با توجه به کمبود بارش و خشکسالی امسال در واقع تمامی ما دل نگران تابستان بودیم که با کمبود آب مواجه میشویم و هر کسی از منظر خود از خدای خود طلب باران و برف میکرد. اما به چه قیمتی… کوهنوردی در ایران به کدام سمت و سو میرود و چقدر با کوهنوردی دنیا فاصله دارد.
آیا کسانی که به کوه میروند آموزش دیدهاند؟
آیا آشنایی با قوانین حقوقی و حوادث دارند؟
آیا سرپرستانی که عدهای را در قالب گروه کوهنوردی بدون هرگونه تجهیزات به قلهها میبرند از مسائل حقوقی اطلاعی دارند؟
در چند سال اخیر با افزایش آگاهی مردم و صد البته فشار فدراسیون به باشگاهها مبنی بر آموزش به اعضا و جلوگیری از شرکت در برنامههایی که دورههای کوهنوردی را ندیدهاند تا حدود زیادی از بروز اتفاقات جلوگیری شده است. در حوادث اخیر کوهنوردان یا به صورت انفرادی و یا چند نفره اقدام به صعود کرده اند در اینجا نقش باشگاهها در کاهش حوادث پر رنگ تر می شود هفته قبل تمامی باشگاهها برنامه های خود را کنسل کردند. با توجه به پتانسیل زیاد طبیعت ایران و کوههای سر به فلک کشیده کمتر شهری یافت میشود که چند قله در اطراف نداشته باشد. جلوگیری از حوادث نیازمند برنامهریزی و کار کارشناسی توسط هیئتهای کوهنوردی است اما این هیئتها چقدر بودجه و امکانات دارند و چه اندازه میتوانند از ورود کوهنوردان آماتور به کوهها جلوگیری کنند.
متاسفانه هیچ قانونی در این خصوص نیز نگاشته نشده است و تنها مستندات موجود دستورالعمل و بخشنامههای فدراسیون است. آیا با قوانین سختگیرانه میتوان از کاهش حوادث جلوگیری کرد؟ به طبع مرگ هر عزیزی آن هم در کوه باعث داغدار شدن چندین خانواده و چه بسا موجب ناامیدی و بیاعتمادی خانوادهها به حضور فرزندانشان در برنامههای کوهنوردی میشود.
۲ سال قبل دو نفر از بهترین کوهنوردان و دوستان ما در علم کوه جان باختند که علت آن نیاز به بررسی دارد اما چند خانواده داغدار شدند. برای انتقال پیکرهای این عزیزان در مرحله اول سه نفر به مدت یک هفته در بدترین شرایط آب و هوایی در جان پناه به سر بردند در مرحله دوم و سوم چندین امدادگر درگیر انتقال شدند اینها تبعات ندارد؟ آیا نمیشد از بروز این اتفاقات جلوگیری کرد. خود نفرات چقدر مقصر بودند؟ یا همین حادثه اشنویه که یک هفته سه کوهنورد در زیر خرواری از برف مدفون شدند و یک هفته بیش از ۱۰۰ نفر در محل حادثه حضور داشتند.
از منظر حقوقی در صورت بروز هر حادثه و یا اتفاقی دلایلی که باعث میشود مقام قضایی حکمی را صادر کنند مدارک و مستندات، شهود و نظریه کارشناسی میباشد با توجه به اینکه در اکثر موارد مقام قضایی آشنایی چندانی با مسائل کوهنوردی ندارد لذا به جهت بررسی و مشخص شدن مقصرین حادثه از فدراسیون کوهنوردی کمک میگیرد که دستورالعملها و بخشنامههای فدراسیون ملاک صدور نظریه کارشناسی میباشد. که در یکی از این بخشنامهها تاکید شده است اجرای برنامهها فقط توسط باشگاهها مجاز است. در واقع هیچ گروه کوهنوردی را مجاز اعلام نکرده است.
شرط بعدی شرکت در دورههای آموزشی است اگر برنامهای را شرکت کردید و حادثهای رخ داد مطمئناً خود شخص و سرپرست مقصر هستند. به شخصه بارها در گروههای کوهنوردی دیدهام که عنوان شده این گروه دوستانه و مسئولیت هر شخص بر عهده خودش میباشد که در واقع تمامی این جملات رافع مسئولیت سرپرست گروه نیست و میبایست پاسخگو باشد. هر برنامه کوهنوردی میبایست با توجه به توانایی و تجهیزات نفرات انتخاب شود اگر از طرف سرپرست سطح برنامه به نفرات اطلاع رسانی شود خود شخص میبایست با توجه به توانایی خود در برنامهها شرکت کند.
دوستان عزیزی که با هر عنوان و خواستهای گروهی را تشکیل دادهاید و برنامه اجرا میکنید در صورت بروز حادثه مطمئن باش که باید پاسخگو باشید.
نگارنده: ارسلان ضیایی (مسئول حقوقی باشگاه توچال)
نظرات ثبت شده ( 5)